Plan van Aanpak maken voor je scriptie en onderzoek

Plan van aanpak maken voor je scriptie

Het maken van een Plan van Aanpak vormt een belangrijk onderdeel voor je scriptie. Dit is het begin van jouw onderzoek. In dit onderzoeksvoorstel geef je weer wat de opdrachtgever kan verwachten. Daarnaast geef je het onderzoek een kader en bespreek je de hoofdvraag. Wanneer je een Plan van Aanpak schrijft is de kunst om het zo relevant mogelijk te maken. Onderdelen van dit plan zijn o.a.:

  • Hoofdvraag en deelvragen
  • Afbakening van het onderzoek
  • Onderzoeksmethode
  • Doelstelling

Een voorbeeld kan handig zijn voor hbo studenten, ondernemers en marketeers! Hieronder hebben wij een stappenplan gemaakt van de structuur (onderdelen) die terug kunnen komen in jouw Plan van Aanpak.

plan van aanpak schrijven

1. Een Plan van Aanpak begin je met een situatieschets

De eerste stap in je Plan van Aanpak is om een algemene schets te maken van de organisatie. In de situatieschets kan je in het kort het bedrijf introduceren. Hierdoor krijgt een externe partij (zoals een examinator) een goede indruk van het bedrijf. Het is daarom van belang dat deze introductie kort en bondig is. Hierdoor verliest de lezer niet zijn concentratie.

In de situatieschets kan je de volgende punten omschrijven:

  • Beschrijving van het bedrijf (bijvoorbeeld de geschiedenis)
  • Uit welke afdelingen de onderneming bestaat
  • Welke producten of diensten het bedrijf aanbied

Zorg er wel voor dat je er een structuur inbrengt. Het heeft geen zin om alle afdelingen te gaan beschrijven van een zeer groot bedrijf. Beperk je daarom alleen tot de afdelingen waar jij (in)direct mee te maken gaat hebben met je onderzoek.

Tip van Marketingscriptie.nl:
Uit ervaring weten wij dat vele (hbo afstudeerders) studenten en marketeers direct beginnen met het schrijven van een aanleiding in hun onderzoeksvoorstel. Dit is uiteraard goed, maar wij raden het af. Geef een externe partij eerst een korte introductie van het bedrijf en probleem, voor je verder gaat met je Plan van Aanpak.

2. Het schrijven van de aanleiding (probleemdefinitie)

Je gaat het onderzoek uitvoeren, omdat hier aanleiding voor is. Wellicht wilt het bedrijf een nieuw product in de markt brengen, de omzet verhogen of het klantenbestand uitbreiden. Dit kan een aanleiding zijn om uitvoerig onderzoek uit te gaan voeren.

Je dient de aanleiding/probleemdefinitie wel specifieker te maken. Wanneer je alleen neerzet: het bedrijf wilt een onderzoek doen, omdat het zijn omzet wilt vergroten…is dat fout! In je Plan van Aanpak dien je helder neer te zetten waarom het bedrijf zijn omzet wilt vergroten.

Hierbij kunnen meerdere factoren een rol spelen. Het is daarom goed om door te vragen bij de opdrachtgever. Wij geven studenten, marketeers en ondernemers daarom altijd de tip; stel de ‘waarom’ vraag!

  • Waarom wilt het bedrijf zijn klantenbestand vergroten (is het bedrijf te afhankelijk van bepaalde klanten?)
  • Wat is de aanleiding dat het bedrijf zijn omzet wilt vergroten (wordt er een moeilijke tijd verwacht, waarbij de omzet gaat dalen in de nabije toekomst?)
  • Wat zijn de gevolgen als het bedrijf zijn probleem niet oplost?

Het maken en opstellen van een aanleiding gebeurd niet in een paar zinnen. Uit ervaring weet Marketingscriptie.nl dat examinatoren streng kijken naar dit onderdeel. Het is daarom van belang dat je het zo uitgebreid mogelijk omschrijft. Uiteraard wel relevant!

Om de aanleiding (probleemdefinitie) te schrijven kan je gebruik maken van onderstaand format. Hierin is het opgedeeld in diverse alinea’s:

  1. Deze opdracht is noodzakelijk, omdat……
  2. Het probleem is….
  3. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat….

Voorbeeld van een aanleiding (probleemdefinitie)

Hieronder staat in het kort een (gedeeltelijk) voorbeeld uitgewerkt. Dit wordt een probleemdefinitie, tevens aanleiding genoemd. Uiteraard dien je met bronnen te komen en het verder uit te breiden. Dit is puur ter inspiratie hoe je aanleiding opgebouwd kan worden.

Deze opdracht is noodzakelijk, omdat bedrijf X het risico van omzetdaling (klantverlies) wilt beperken in de toekomst en het klantenportfolio wilt laten groeien. Hierbij is het noodzakelijk dat ontwikkelingen in de markt/branche worden geanalyseerd, behoeftes en wensen achterhaalt worden, zodat huidige klanten behouden kunnen worden en niet overstappen naar concurrenten en nieuwe klanten kunnen worden aangetrokken. Een onderscheidend vermogen t.o.v. de concurrenten is hierbij essentieel.

Het probleem is dat bedrijf X verwacht dat de sterke groei in de redelijke nabije toekomst zal stagneren door de hevige concurrentie (bron: Rabobank Cijfers & Trends) en denkt dat het plafond binnen afzienbare tijd wordt bereikt. De concurrentie is namelijk hevig in de branche.

Uit onderzoek is namelijk gebleken dat de bestedingen in Nederland de afgelopen jaren flink zijn gedaald (bron: Rabobank Cijfers & Trends). Dit was gekomen door de financiële crisis en het vertrouwen van consumenten in de markt. Consumenten hadden minder te besteden, waardoor (vele) bedrijven minder inkomsten hadden. Ondanks de crisis bleef bedrijf X overeind, maar heeft het wel minder winst kunnen genereren.

Tip voor je aanleiding:
Je aanleiding moet duidelijk zijn in je Plan van Aanpak. Een bedrijf moet eruit kunnen halen, waarom het onderzoek noodzakelijk is. Ga om deze reden dieper in op de aanleiding door meer achtergrondinformatie te vragen bij het management.

3. Afbakening van het onderzoek

Nu je eindelijk het onderwerp van je scriptie bepaald hebt, is het tijd om het onderzoek af te bakenen…je gaat je scriptie of onderzoek een kader geven in het Plan van Aanpak.

Jouw probleemdefinitie kan namelijk uit diverse invalshoeken bekeken worden. Wellicht gaat de omzet van een bedrijf achteruit, dan is het bijvoorbeeld handig om eerst te kijken in welke productgroepen de omzet achteruit gaat. Vervolgens ga jij hier een kader schetsen.

Wellicht wil jij een nieuw product lanceren in de markt. Dan is het handig om specifiek onderzoek te doen naar een bepaalde doelgroep, waar jij je op wilt richten. Hierdoor kan je gerichter een strategisch marketingplan opstellen.

Het heeft geen zin om een onderzoek uit te voeren dat betrekking heeft op een zeer breed onderwerp. Hierdoor kan jij de rode draad verliezen tijdens het schrijven van je scriptie. Dit wil je natuurlijk voorkomen!

Het afbakenen van jouw onderzoek kan je doen op diverse manieren. Hieronder staan voorbeelden van factoren waarop jij je scriptie of marketingplan een kader kan geven:

  • Sector (reisbranche/textielbranche etc.)
  • Doelgroep (volwassenen/65+)
  • Regio (plaats/provincie)

Hierboven zie je slechts een paar voorbeelden van elementen, waarop jij je scriptie en project kan afbakenen. Er zijn natuurlijk nog een aantal voorbeelden te noemen…maar dat is niet de bedoeling van deze tip!

Het moraal van het verhaal is namelijk om je onderzoek zo specifiek mogelijk te houden. Hierdoor krijgt de opdrachtgever een concreter onderzoek en antwoord op de hoofdvraag.

4. Formuleer de hoofdvraag voor je scriptie

De hoofdvraag vormt een belangrijk onderdeel van jouw onderzoek. Na het opstellen van de aanleiding wordt het probleem duidelijker. Het bedrijf dient een onderzoek uit te voeren. Het onderzoek en scriptie moet antwoord geven op jouw hoofdvraag.

Het is verstandig om de hoofdvraag zo concreet en afgebakend mogelijk op te schrijven. Hierdoor kan je specifieker onderzoek uitvoeren en voorkom je, dat je teveel verbanden moet gaan trekken. Daarnaast bied een concrete vraag voor een bedrijf een groot voordeel. Er wordt namelijk ‘echt’ specifiek één concreet antwoord wordt gegeven na afloop van het onderzoek.

Er zijn diverse soorten onderzoeksvragen welke je kan maken. Je kunt hiervoor bijvoorbeeld één van de onderstaande vragen hanteren

  • Adviserende vraag (probleemoplossend)
  • Beschrijvende vraag
  • Verklarende vraag
  • Vergelijkende vraag

Diverse opleidingen hanteren strenge regels voor het formuleren van de hoofdvraag in de Plan van Aanpak. Uit ervaring weten wij dat de opleiding Commerciële Economie, Sportmarketing, Small Business & Retail Management & Communicatie graag adviserende vragen zien. Een scriptie/marketingplan wordt namelijk (vaak) geschreven n.a.v. van een probleem binnen het bedrijf. Voor zowel studenten, ondernemers en marketeers adviseren wij een adviserende vraag op te stellen.

Maak de hoofdvraag zo concreet mogelijk

Hierboven staat uitgelegd wat een hoofdvraag is en welke soorten vragen er zijn. Daarnaast hebben wij de tip gegeven om de hoofdvraag zo specifiek mogelijk te maken. Hier hebben wij een trucje voor!

Dit trucje hebben al vele ondernemers, marketeers en studenten gebruikt na advies van Marketingscriptie.nl. Het antwoord is…gebruik de SMART-methode! Dit is een methode waarbij je de vraag (probleemstelling) zo specifiek mogelijk op schrijft en afbakend.

De SMART methodiek luid als volgt:

  • Specifiek
  • Meetbaar
  • Acceptabel
  • Realistisch

Zorg ervoor dat je onderzoek concreet en realistisch is. Dit zorgt ervoor dat je een onderzoek uitvoert dat specifiek antwoord geeft op één duidelijke vraag. Enkele voorbeelden van zo’n specifieke hoofdvraag zijn:

  • Hoe kan bedrijf X de naamsbekendheid met 20% laten stijgen onder de vrouwen van 30-50 jaar in 2018?
  • Hoe kan bedrijf X het marketing- en communicatiebeleid effectiever inzetten om het klantenbestand met 20% te vergroten in 2017 t.o.v. 2015
  • Hoe kan bedrijf X het marktaandeel met 20% laten stijgen in 2018 in de reisbranche t.o.v. 2016?

Zoals je hierboven kan zien zijn de hoofdvragen SMART geformuleerd. Bij het maken van jouw plan van aanpak is dit ook belangrijk! Door deze methode te hanteren wordt het onderzoek erg specifiek en realistisch. Je dient in dit geval altijd een tijdsduiding aan te geven, wanneer jouw doelstelling gerealiseerd dient te worden.

Daarnaast is in het voorbeeld te zien dat er een concreet marktonderzoek uitgevoerd wordt naar een bepaalde doelgroep. Dit bied een voordeel voor de onderneming dat zij een concreet antwoord krijgen op de hoofdvraag om de doelstellingen binnen een bepaalde doelgroep te realiseren.

Om deze reden geven wij ondernemers, studenten en marketeers dagelijks het advies en tips om hun onderzoek zo specifiek mogelijk te maken. Jouw plan van Aanpak is hier de basis voor.

Let op! Op sommige hogescholen wordt de hoofdvraag ook wel gezien als probleemstelling. Kortom, wanneer er staat: formuleer een concrete adviserende probleemstelling in de vorm van een vraag; bedoelen ze hier de hoofdvraag mee.

Tip voor je hoofdvraag
Wij raden aan om je hoofdvraag (onderzoeksvraag) niet te beginnen met ‘waarom’, zoals:

  • Waarom krijgt bedrijf X geen nieuwe klanten?

Dit bied namelijk geen goed startpunt voor jouw onderzoek. Het is namelijk niet afgebakend en het kan nog alle kanten op. Het is de bedoeling om de vraag zo specifiek mogelijk te maken om uiteindelijk het probleem van het bedrijf op te lossen.

5. Formuleer de deelvragen in je Plan van Aanpak

De volgende stap is om de deelvragen te formuleren. Dit vormt een belangrijk onderdeel van jouw Plan van Aanpak. De deelvragen zijn bedoeld om uiteindelijk de hoofdvraag te kunnen beantwoorden.

Een hoofdvraag kan je namelijk niet in één keer beantwoorden. Hiervoor zijn er diverse analyses en onderzoeksmethoden voor nodig. Je dient de hoofdvraag dus op te splitsen! Over het algemeen zijn de deelvragen kortere vragen die je doormiddel van deskresearch en fieldresearch kunt beantwoorden.

Om de juiste deelvragen op te stellen dien je voor jezelf na te gaan, op welke vragen jij antwoord wilt hebben. Welke informatie heb jij nodig om een concreet antwoord te geven op jouw hoofdvraag.

Stel dat jouw onderzoek gebaseerd is om het klantenbestand uit te breiden met MKB bedrijven, is het wellicht een interessante deelvraag:

  • Wie is de Business Decision Maker binnen een MKB bedrijf?

Hierdoor kan je eventueel een marketingcampagne makkelijker afstemmen op de doelgroep. Een volgende deelvraag kan zijn:

  • Waar bevinden de Business Decision Makers zich?
  • Wat beïnvloedt de Business Decision Maker in zijn keuze voor [jouw dienst/product]?

Om deze deelvraag te beantwoorden kan je bijvoorbeeld een enquête afnemen onder de doelgroep. Wellicht kan je de doelgroep benaderen via bepaalde evenementen of social media kanalen. Zorg ervoor dat de jouw onderzoeksvragen relevant zijn en ook daadwerkelijk een bijdrage leveren aan het onderzoek.

Kortom, kijk goed welke deelvragen je nodig hebt om uiteindelijk de hoofdvraag te kunnen beantwoorden. Stel geen onnodige deelvragen op, welke de onderzoeksvraag niet ondersteunen. Hierdoor kan jouw scriptie, strategisch marketingplan of ander onderzoek afwijken van het vooraf besproken kader.

Tip van Marketingscriptie.nl:
Wij adviseren om niet meer dan 8 á 10 deelvragen op te stellen in je plan van aanpak (PvA). Hierdoor houd je het onderzoek concreet en verspil je geen onnodige tijd door randzaken te gaan onderzoeken. Wanneer je er van uit gaat dat je maximaal 10 deelvragen gaat opschrijven, ga je automatisch kieskeuriger filteren; aan welke deelvraag heb ik wel wat? Aan welke vraag heb ik niks…

6. Theoretisch kader maken – belangrijk voor je onderzoek

Een theoretisch kader is een belangrijk onderdeel in je Plan van Aanpak. Dit wordt ook wel een ‘literatuuronderzoek’ genoemd. In jouw theoretische kader behandel je onder andere de volgende onderwerpen:

  • Belangrijkste begrippen toelichten
  • Relevante (wetenschappelijke) theorieën bespreken
  • Modellen toelichten

Je hoeft natuurlijk niet alle begrippen uit te leggen die maar enigszins voorkomen in je Plan van Aanpak en onderzoek. Het doel hiervan is om de belangrijkste definities, theorieën en modellen in kaart te brengen die van invloed zijn op jouw probleemstelling en hoofd- en deelvragen. Kortom, selecteer alleen de belangrijkste begrippen en theorieën .

Vervolgens ga je wetenschappelijke litatuur zoeken die het begrip en theorie omschrijven. Je bekijkt hoe bijvoorbeeld wetenschappers het begrip zien en hoe zij het interpreteren. Hierbij kan je ook ingaan op de modellen die je gaat gebruiken voor je onderzoek.

Het is belangrijk om in je theoretische kader modellen neer te zetten die je eventueel kan gaan gebruiken. Zet er dus duidelijk bij…waarom het model geschikt is voor jouw onderzoek.

Beantwoorden van deelvragen in je theoretische kader

De literatuurstudie bied ook een goede mogelijkheid om bepaalde deelvragen te beantwoorden. Dit zijn natuurlijk wel de ‘beschrijvende onderzoeksvragen’. Door het vinden van de juiste literatuur is het beantwoorden van een deelvraag erg gemakkelijk. Een voorbeeld van zo’n beschrijvende deelvraag kan beginnen met: wat is…..?

7. Onderzoeksmethoden voor je scriptie

Het is belangrijk om de juiste onderzoeksmethodes te kiezen. Hierdoor krijgt de opdrachtgever een duidelijk beeld op welke wijze je onderzoek gaat uitvoeren. Wij kennen de volgende twee methodes van onderzoeken:

  • Deskresearch (bijv. bestaande bronnen)
  • Fieldresearch (bijv. afnemen van enquêtes)

Zorg ervoor dat je bij alle deelvragen duidelijk neerzet hoe jij het gaat beantwoorden/onderzoeken. Hierbij is het ook belangrijk dat je aangeeft welk model je gaat gebruiken. Dit model staat bijvoorbeeld al toegelicht in je theoretische kader, maar moet je nu gaan plaatsen bij een deelvraag.

Als voorbeeld kan ik geven dat bij het opstellen van een marketingplan je wellicht een deelvraag hebt dat betrekking heeft tot de interne analyse. Hierbij kan je enkele onderzoeksmethodes gebruiken, zoals:

Kortom, je schrijft bij elke deelvraag op via welke methode je de vraag gaat beantwoorden. Een trucje hiervoor is de ‘onderzoeksmatrix’. Dit is een schema dat overzichtelijk weergeeft op welke wijze je onderzoek gaat uitvoeren.

Bonustip:
Voor de studenten, ondernemers en marketeers die het plan van aanpak voorbeeld downloaden hebben wij een verassing! Naast een compleet format krijg je er namelijk ook een gratis onderzoeksmatrix bij. Hierdoor kan je de onderzoeksmethodes gemakkelijk en snel invullen voor jouw eigen onderzoek. 

8. Tijdsschema maken – tijdsduur van het onderzoek

In je Plan van Aanpak dien je ook een tijdsschema te maken. Hierin zet je op een overzichtelijke wijze neer; in welke weken jij een bepaald onderdeel af wilt hebben. Jouw onderzoek of hbo afstudeerscriptie zal veel tijd in beslag nemen. Het is daarom raadzaam om een duidelijke planning te hebben, zodat jij niet voor verassingen komt te staan.

Het maken van een tijdsschema kan je gemakkelijk doen via Excel. Hieronder een voorbeeld van een tijdsplanning uit een Plan van Aanpak vanuit het hbo.

plan van aanpak planning
Voorbeeld van een tijdschema in een plan van aanpak

(klik op de afbeelding om te vergroten)

Houd met het opstellen van een tijdschema rekening met vertraging. Plan daarom niet alles in tot precies de laatste dag van de deadline. Zorg ervoor dat je minimaal 14 dagen voor de deadline al klaar bent met jouw scriptie.

Mocht er namelijk nog een verbeterronde zijn; bijvoorbeeld met het verbeteren van je scriptie om de essentie te leggen op de rode draad, heb je hier nog voldoende tijd voor. Een tijdsplanning biedt daarom vele voordelen om al in je Plan van Aanpak vast te leggen.

Heb je een vraag? Stuur ons gerust een bericht.